“Thấy đóa sen sẽ nở trong mỗi hạt mầm.”
Kinh Pháp Cú dạy: “Như từ một đống hoa, có thể kết thành nhiều tràng hoa; cũng vậy, từ một kiếp người, nên làm nhiều việc lành.” Ngôi chùa Hoa Nghiêm hôm nay là một tràng hoa như thế — được kết nên từ vô số việc lành, lớn có nhỏ có, của biết bao người qua gần bốn thập niên.
Năm 1987, khi cộng đồng người Việt tại Melbourne còn đang bỡ ngỡ gầy dựng cuộc sống mới, Hòa Thượng Thích Phước Huệ cùng một số nhân sĩ trí thức trong vùng đã phát tâm thành lập Chùa Hoa Nghiêm từ một ngôi nhà nhỏ ở trung tâm Springvale, Victoria.
Ngôi nhà ấy không có mái cong, không có chánh điện uy nghi, nhưng có điều quý nhất: một nơi để đồng hương tìm về thắp nén hương, nghe một thời kinh, và gặp lại nhau bằng tiếng mẹ đẻ. Những Phật tử đầu tiên đã góp từng chiếc chiếu, từng bộ kinh, từng bữa cơm chay. Kinh Pháp Hoa dạy rằng ngay cả người chỉ chắp tay, cúi đầu, hay dùng cát đắp một ngôi tháp nhỏ cũng đang gieo nhân thành Phật. Những tấm lòng thuở ban đầu ấy, nhà Chùa xin mãi mãi ghi nhớ.
Năm 1995, Hòa Thượng Thích Thiện Tâm - Trụ Trì cùng Ban Trị Sự đã mạnh dạn mua khu đất rộng khoảng một hecta để xây dựng một ngôi chùa đúng theo văn hóa Phật giáo Việt Nam. Với một cộng đồng còn non trẻ, đó là một quyết định đầy đức tin. Nhưng giấc mơ ấy không của riêng ai: suốt 25 năm sau đó, Ban Trị Sự cùng quý đồng hương Phật tử gần xa đã không ngừng góp công, góp của, góp từng ngày công lao động để tôn tạo mái chùa Hoa Nghiêm hiển hiện như hôm nay.
Dưới bàn tay thiết kế và thực hiện của Kiến Trúc Sư Lê Đình Châu, công trình được xây dựng qua nhiều giai đoạn:
Mỗi cột mốc là kết tinh của hàng ngàn tấm lòng. Có người cúng dường số tiền lớn; có người gửi vài chục đồng từ đồng lương ít ỏi; có bác thợ hồ, thợ mộc bỏ công cuối tuần; có các cô, các dì nấu cơm chay gây quỹ suốt bao năm; có các em thanh thiếu niên khiêng gạch, quét sân; có những người thầm lặng góp ý, góp sức, góp lời cầu nguyện. Kinh Phước Đức dạy rằng bố thí, sống đúng pháp, giúp đỡ quyến thuộc và làm việc không lỗi lầm là phước đức tối thượng. Dù ít hay nhiều, mỗi đóng góp đều là một viên gạch và không có viên gạch nào là nhỏ trong một ngôi chùa.
Nhà Chùa xin thành kính tri ân Hòa Thượng Khai Sơn Thích Phước Huệ, Hòa Thượng Trụ Trì Thích Thiện Tâm, chư Tôn Đức Tăng Ni qua các thời kỳ, quý vị trong Ban Trị Sự các nhiệm kỳ, Kiến Trúc Sư Lê Đình Châu, cùng toàn thể quý ân nhân, quý Phật tử và đồng hương đã đóng góp kể cả những vị nay đã quá vãng. Nguyện hồi hướng công đức này đến quý vị và gia quyến, âm siêu dương thái.
Có cơ sở rồi, Chùa Hoa Nghiêm từng bước mở rộng thành một trung tâm sinh hoạt cộng đồng đúng nghĩa:
Xây một ngôi chùa đã khó; xây một ngôi trường tiểu học được chính phủ Úc công nhận, dạy đúng chương trình giáo dục của tiểu bang Victoria mà vẫn lấy Phật pháp và văn hóa Việt làm nền tảng; đó là một tầm nhìn rất xa của Hòa Thượng Trụ Trì và Ban Trị Sự.
Trường được sáng lập năm 2016 và đến năm 2020 hoàn tất cơ sở riêng ngay trong khuôn viên Chùa. Tại đây, các em không chỉ học chữ, học toán, học tiếng Anh như mọi ngôi trường khác, mà còn học biết ơn, biết kính trên nhường dưới, biết tĩnh lặng, biết thương yêu muôn loài, những bài học không có trong sách giáo khoa nhưng theo các em suốt đời. Kinh Pháp Cú dạy: “Tâm dẫn đầu các pháp.” Một đứa trẻ được nuôi lớn với tâm trong sáng sẽ đi đâu cũng mang theo ánh sáng ấy.
Cùng với Nhà Trẻ Hoa Nghiêm, Trường Việt Ngữ, Viện Phật Học, Thư Viện, Nhà Hàng Chay và Ban Tương Tế, ngôi chùa hôm nay đã có thể đồng hành với trọn một đời ngườ: từ lúc chập chững đến tuổi học trò, tuổi trưởng thành, tuổi già, và cả lúc ra đi. Đó chính là tinh thần Kinh Pháp Hoa: dùng mọi phương tiện khéo léo để đưa tất cả chúng sanh về với an vui, không bỏ sót một ai.
Ngày nay, Chùa Hoa Nghiêm giữ vai trò quan trọng trong vùng Đông Nam Melbourne, là điểm đến của đông đảo Phật tử gần xa, đặc biệt vào các dịp lễ lớn và Tết Nguyên Đán.
Nhưng sức sống của ngôi chùa không chỉ nằm ở những ngày lễ đông người. Nó nằm trong những buổi sáng Chủ nhật có người lặng lẽ đến lễ Phật. Trong tiếng trẻ đọc bài vang ra từ lớp học. Trong bữa cơm chay có bạn bè ngồi lại thật lâu. Trong những buổi họp mặt mà người cũ gặp lại người xưa, nhận ra nhau sau bao năm. Trong hình ảnh một bác lớn tuổi dắt cháu đi ngang Đại Hùng Bảo Điện, chỉ tay lên mái ngói và kể: “Ngày xưa, chỗ này còn là bãi đất trống, ông bà cũng có góp một viên gạch ở đây.”
Gần bốn mươi năm trước, một ngôi nhà nhỏ ở Springvale đã bắt đầu tất cả. Hôm nay, Đại Hùng Bảo Điện vẫn mở cửa mỗi ngày, Tháp Hoa Nghiêm vẫn đứng đó, và sân trường vẫn đầy tiếng trẻ cười. Hạt sen gieo xuống năm xưa đã nở hoa, và vẫn đang tiếp tục nở, mỗi ngày, trong mỗi người tìm về.
Nguyện cho mỗi hạt mầm đều nở thành đóa sen tươi thắm.